Runavķkar kommuna
 
Runavķkar Kommuna bleiv sett į stovn 1. aprķl 1967.
 
Eysturoyar kommuna
Ķ 1872 kom lóg um kommunur ķ Fųroyum. Fyri ta tķš hevši eingin skipan veriš um kommunur. Ųll Eysturoyggin varš tį skipaš ķ eina kommunu viš heitinum Ųsterų Pręstegęlds kommune.
Ķ 1893 loysti Eišis kommuna frį hinum. Tį bleiv navniš į bygdunum, sum eftir vóru, broytt til: De forenede Sognekommuner i Ųsterų Pręstegęlds kommune.
Nes sókn og Gųtu sókn verša ķ 1897 bżttar frį sum ein kommuna, og verša hvųr sęr kommuna ķ 1912.
Ķ Nes sóknar kommunu vóru bygdirnar: Lambi, Rituvķk, Ęšuvķk, Nes, Toftir, Saltnes, Saltangarį (Heišarnar), Glyvrar, Solmundarfjųršur, Skipanes, og ķ Gųtu sóknar kommunu vóru bygdirnar: undir Gųtueiši, Syšrugųta, Gųtugjógv og Noršragųta.

Kommunu sundurbżti
Ķ 1967 varš Nes sóknarkommuna į eystara armi av Skįlafjųršinum bżtt sundur ķ tvęr sjįlvstųšugar kommunur; tķ syšru Nes kommunu og tķ noršaru Runavķkar kommunu. Seinast ķ 1950’įrunum tók ósemja seg upp millum arbeišsmannafelųgini ķ tveimum teimum stųrru bygdunum ķ kommununi, Toftir og Glyvrar/Saltangarį, um hvat felag hevši ręttin til arbeišiš viš fiskivinnuhavnina ķ Saltangarį, sum var stųrsta arbeišsplįssiš ķ kommununi, og sum stóš til at verša munandi śtbygd.
Sķšan 1930’įrini hųvdu tey lokalu arbeišsmannafelųgini ķ bygdunum ķ kommununi havt sįttmįlar viš lokalar arbeišsgevarar, keypmenn og reišarar ķ bygdunum um, hvar limirnir hjį lokalfelųgunum skuldu arbeiša.
Fyrst ķ 1950’įrunum var ein stųrri fiskivinnuhavn bygd ķ Saltangarį, og hevši hetta viš sęr, at ein partur av teimum lokalu arbeišsgevarunum, m.a. eisini hųvušsarbeišsgevarin hjį lokalfelagnum į Toftum, D.P. Hųjgaard, valdi at leggja sķtt virksemi viš ta nżggju havnina. Hetta hevši viš sęr broyttar fyritreytir fyri arbeišsmegina ķ kommununi, serliga fyri toftamenn, sum nś ķ stóran mun mįttu pendla til og frį arbeiši ķ Saltangarį.
Ósemjan millum lokalfelųgini um arbeišsręttin viš havnina ķ Saltangarį hevši viš sęr, at Arbeišsmannafelagiš į Toftum og lokalu limirnir ķ sóknarrįšnum kravdu, at tann ętlaša śtbyggingin av havnini ķ Saltangarį skuldi leggjast į Toftum. Tį meiriluti ikki kundi fįast fyri hesum ķ sóknarrįšnum, valdu Toftamenn at framleggja krav fyri landsstżriš um, at kommunan skuldi bżtast ķ tveir partar. Į henda hįtt kundu toftamenn – sum sjįlvstųšug kommuna – sųkja landsstżriš um stušul til havnabygging į Toftum.
Eftir eitt langt strķš millum meirilutan ķ sóknarrįšnum og toftamenn, legši landsstżriš endiliga upp ķ strķšiš og śtskrivaši ķ 1965 eina fólkaatkvųšu um sundurbżting av kommununi. Śrslitiš varš, at tęr trķggjar nišursetubygdirnar; Ęšuvķk ķ Neshaga og Rituvķk og Runavķk ķ Toftahaga, valdu at fara upp ķ ta nżggju Runavķkar kommunu, mešan einans Nes, Toftir og Saltnes myndašu ta nżggju Nes kommunu.
Eftir ósemju millum partarnar m.a. um, hvar markiš millum tęr bįšar nżggju kommunurnar skuldi ganga, og hvussu ognir og skuld ķ gomlu sóknarkommununi skuldi bżtast, bleiv gamla sóknarkommunan tann 1. Aprķl ķ 1967 so endaliga deild sundur. Endin į strķšnum um havnabyggingina ķ kommununi varš, at toftamenn nś fingu sķna havn į Toftum, har flest toftamenn arbeiddu, mešan “innanmenn” fingu sķna havnaśtbygging ķ Saltangarį, har flest “innanmenn” arbeiddu. Sostatt fekk ųkiš tvęr smęrri havnir, heldur enn eina stóra havn.

Kommunu samanlegging
1. jan. 2005 lųgdu allar hesar fżra kommunurnar saman: Runavķkar kommuna, Skįla kommuna, Oyndarfjaršar kommuna og Elduvķkar kommuna. Kommununavniš er framhaldandi Runavķkar Kommuna.
1. jan. 2009 bleiv Funnings kommuna partur av Runavķkar kommunu.

Keldur:
Freydis Poulsen
Kommunubókin - Lassi Klein og Įrni Gregersen
Bygdin – fyrr, nś og ķ framtķšini/ Nįmsrit 7-2006/
Bergmann Finnsson og Sįmal Matras Kristiansen


   
 
Gamli Handil hjį Olivar
Gulasteinsvegur 6
600 Saltangarį
Tlf.: 217464
olivar@olivant.fo

© Gamli Handil

Designed and programmed by KREA

Įrnafjaršar Róšrarfelag
Vind sp/f, Viš Lųkin 2, Runavķk
Runavķkar kommuna
Bygdafelagiš Bįran ķ Įrnafirši