Uttan la var bilsga okkara ftk

la Chr. Danielsen Saltangar tlai at gerast prentari og fr lru Dimmaltting. Men tann dreymurin var av ongum. Bo vru eftir honum t hann og familjan upplivdu strstu sorg, sum eitt menniskja kann koma t fyri; og hetta var orskin til, at lvslei hansara var beind arar vegir bilvinnuna
Tann 1. januar fr 20. ld aftur um bak og 21. ld tk vi, og flk, sum upplivdu byrjanina og mijuna av 20. ld, mundu vera rslusligin av llum t, sum flki noyddist at tola hesi ldini, sertakliga t hugsa verur um stru krggini og bardagarnar landanna millum, og mguleikarnar fyri at menna einstaklingin og tjina annars vru sera smir. Summi vildu vera vi eingir, mean onnur jst av somu orskum brutu upp amar og fru til verka.

T i eg trni inn heima hj la Christiani Danielsen Saltangar, stendur hann har so blsnaur og tekur mti. Naka burturfr stendur konan, og visti t ikki betur, so hevi tr ikki komi til hugsa, at tey aprl 1999 htarhildu gullbrdleypsdag sn sman vi famlju, vinum og kenningum. Ung vru tey, t tey gingu saman hjnalag, hon 17 og hann 19 r. Brn fingu tey, tta tali, fimm dtur og trggjar synir.
Eftir at tey hvdu lova hvrjum rum trskap, byrjai veruliga lvslei teirra. Hond hond gingu tey saman, og n tey eru komin upp rini, kunnu tey vi gari samvitsku lta aftur um bak, og, hast strvin r, takka Gudi fyri farnar tir.

Prentaralrlingur Dimmaltting
la Christian Danielsen, ella li hj Debusi, sum hann vanliga verur nevndur millum manna, er borin heim 8. desember 1930. Foreldur hansara vru Jenny, f. Thorkidshj, av Nesi, og Debus Danielsen r Saltangar.
Ppin var sjmaur og t ngv burtur. Seks ra gamal fr la Christian skla Glyvrum. Hetta var 1936, og Kristian Bjarnadal var fyrsti lrari hansara, og eitt tarskei, mean mamman var sjk, gekk hnn gamla skla Toftum, har Hans J. Hjgaard var lrari.

Hugurin hj la Chistiani st til sjgvin, eins og hj so mongum rum dreingjum t tini, mean arar umstur hvdu vi sr, at hann fr lru sum prentari Dimmaltting 1945. Hast hann var stutt hesum starvi, so minnist hann vl blastjran G. L. Samuelsen og somuleiis Eiden Mller, sum t var blamaur Dimmaltting.
Um somu t, sum hann byrjai sum prentaralrlingur byrjai Benny Samuelsen sama yrki, og sum seinni eisini gjrdist blastjri Dimmaltting. Hann minnist vl hesi flkini sum gar arbeisfelagar og hevur serstaka g minni fr tini sum prentaralrlingur Dimmaltting.

Stt herjar
Men brdliga var ta sum gingu himmal og jr undir. Grundvllurin var tikin undan honum og familjuni, og hann upplivdi strstu sorg, sum eitt menniskja kann koma t fyri.
Ta var ta minniliga ri 1946, at meslingar og tuberklar gingu, og mti sjkunum munai mannavit og framskygni einki. Heldur ikki eymjkar bnir munau naka, og hin ruliga sttin fr at vsa sni pnufullu eykenni.
Hvrki lknar ella heilivgur tktust at vera til gagn mti sttini, og eingin skilti atvoldina, og kundu t ikki velja teir rttu heilivgirnar mti henni. Og kunnugestur kom gtt og gjrdi um seg, t eykennini vru komin.

Megin hj sttini var str, og hon leyp tann frska, hvrji tey so enn vru, og llum var greitt, at jararlvi er stokkut og haraftrat merkt av angist og trega og taldar vandar, so at tey, i upplivdu hendingarnar, hvdu fingi mein av teimum, litu tey ikki Gud og ni hansara og fingu mtt fr honum.
Familjan Saltangar var hart rakt. Tey vru seks systkin og tr teirra doyu. Ta vru einans 21 dagar fr t, at ta fyrsta doyi til ta nsta fr av verini, og naka senni ta trija. Trggjar jararferir trggjar mnair: fimm ra gamli Smun, sjey ra gamla Karolina og tjan ra gamli Poul Nikli.

Poul Nikli og li vru ngv saman, so saknurn var strur.

Lunnar undir lvsleiina
tlanin um at gerast tbgvin prentari var alt einum slept. Bo vru eftir la Christiani. Ppin, i var ngv burtur sum strimaur og skipari, hevi brk fyri hansara hjlp heima.
Seinni, t umsturnar lagau seg betur heima, eydnaist la Christiani at sleppa til skips. Hann fr vi Norbgvanum heysti 1946. Skipari var Hans Pauli Johannesen.

Teir fiskau undir slandi, bi vi Eysturlandi og Vesturlandi og fingu fulla last eftir stuttari t tann fyrsta trin. Seinni fr ll manningin Norbgvanum um bor Jannes Patursson, sum Pf. Uvak Havn tti.

1948 fr li land. Tk koyrikort og byrjai virksemi stt landi.
Hann hevi mtt eini ungari gentu r Rituvk, og krleikin teirra millum hevi vi sr, at tey gingu saman hjnalag 14. aprl 1949. Konan, Jona, er dttir Onnu Malenu, f. Samuelsen, r Kollafiri, og Tummas Hans Petersen r Rituvk.

li dylur ikki fyri, at hann allar dagar hevur havt huga fyri bilum, og longu 1949 keypti hann sn fyrsta lastbil. Sti var n lagt undir virksemi hansara, og hast kreppurini sst 1980- og fyrst 1990-runum er virksemi kt.

ri og seiggi
1959 byggir la Christian Saltangar. Byrjar at selja bensin og byggir fyritkuna upp, so hvrt rini eru. Stutt eftir s bilverkstaurin dagsins ljs, og uppaftur seinni matstovuvirksemi.
T flest flk hava abeitt hj la, hava tey veri 44 tali. Ngvir bilmekanikarar hava lrt hj honum gjgnum rini.

Bilsgan hevi uttan iva veri ftkari uttan la, t hann var tann fyrsti, sum tti kranabil Froyum, og eisini tann fyrsti, i tti lastbil vi boogie-hjlum.

Politistin Eysturoy helt til leigaum hlum hj la samfull 22 r, til flutt var inn nggja politist Runavk 1986.
Eisini rum kjum hevur li gjrt vart vi seg, var ein av teimum dnastu at stula tiltakinum at fa feraskipi Norrnu til landi 1983, tk stig til at byggja Polaris, tti tveir sandbtar og taldist millum teirra, sum tku stig til at byggja Jaspis og Ametyst og at endurreisa felagi seinni.

Einki reyp hoyrist fr la, t i t skiftir or vi hann um virksemi hansara. Sttliga greiir hann fr lvslongu royndum snum, og ta skilst, at kona hansara Jona hevur veri eins in og hann llum virkseminum, og t i eg so spyrji, hvrjir eginleikar krevjast til tess at byggja upp eina slka fyritku, svrar hann: Str og strev og dni og mivst arbeii. Og t mst alt vera til reiar at vga naka.
Vit mugu sanna orini: At taka eina tdningarmikla avger er ltt, men veruliga at fara undir hana, er naka anna. Ein vinnulvsmaur verur drivin av egnu megi snari. Eigur t ikki hesa megi, ert t ikki vinnulvsmaur, og eingin fr hjlpt tr.

Framskygdar avgerir
li hevur eisini havt stran huga fyri samfelagsviurskiftum, og hevur alt fylgt vl vi. Og hesin hugi hevi vi sr, at hann var valdur Runavkar Br 1974, har hann hevi sti til 1984, t hann ikki stillai uppaftur. Hetta var eitt spennandi og forvitnisligt tarskei.
Fleiri byggibningar fru fram havnarkinum, og li var formaur havnarnevndini, sum annars var manna vi tveimum navnframum brslimum, sum seinni gjrdust brsformenn, Martin Olsen r Sldarfiri og Hans T. Olsen r Runavk.

Um hetta mundi flutti Timburhandilin og Eysturoyar Heilsla t Rkalandi og byggibning var gjrd undir Mekanik. Stig var eisini tiki til at byggja frystigoymslu. Ta var kommunan, sum bygdi. Fyrstu tina leigai Lynfrost hana, seinni var hon seld Joen J. Jacobsen.
Ferslan havnini vaks vi miklari fer, og t var neyugt at gera eina tlan um fersluna: fiskivinnuhavn sunnanfyri, smu btarnir Akkerskeri og farmahavn noranfyri. Heildartlanin fevndi um alt havnarki og heilt inn Bakka Gyvrum, umframt at ein 100 metra atlgusa var gjrd havnarkinum.

teimum runum vru eisini havnirnar Sldarfiri og Bakka tbygdar.

Framvegis virkin og fylgir vi
T i sta skuldi takast til hvat skuldi gerast vi allan tgrevsturin kommununi, vsti havnarnevndin ki niri fjruni Lknagtu, og tann avgerin er at fegnast um, og er dag grundarlagi undir tbyggingini av havnini annars.

li sigur, at hetta var ein spennandi t, og hann er fegin um at hava veri ein partur av henni.

mentunarkinum hendu eisini str framstig: sklin Runavk var bygdur, trttahllin og ftbltsvllurin, umframt at fer kom at byggibgva grundstykki eftir at byggisamtyktin, sum Skaarup & Jespersen hvdu gjrt fyri kommunna, var samtykt.

Men tlk arbeii hvdu ikki ver mgulig, ttu vit ikki framskygdar kommunalpolitikarar. Og hesum sambandi nevnir hann umframt teir havnarnevndini: Dia P. Johannesen, i t var brsformaur og sum bi Glyvrum (n Nesi), Arnhold Olsen, Rituvk, Hans J. Lamhauge, Lamba, Hans Jacobsen, Glyvrum, Asfinn Sigvardsen, Saltangar og nverandi brsformannin Jkup Lamhauge, Saltangar.

Um far vikur kann la Christian Danielsen htarhalda 70 ra fingardag sn. Hann og konan eru framvegis virkin og fylgja vl vi. Tey hava 28 abba- og ommubrn og fimm langabba- og langommubrn.
Tey brutu upp um armar og tku vi teimum avbjingum, sum 20. ld hevi vi sr og kunnu n lta yvir ein drgvan arbeisdag, har tey trsemi vildu hava alt at vignast og bera til.

Seinnu rini hevur li fingist vi jararbrk sum trv frtini. Hevur sey og klvar, dunnur og gs, hoyggjar o. s. fr. Hetta triv er hann fegin um, t ta rkar tilveruna ein serstakan htt.
 
Lassi Klein 1. mai 2002


   
 
Gamli Handil hj Olivar
Gulasteinsvegur 6
600 Saltangar
Tlf.: 217464
olivar@olivant.fo

© Gamli Handil

Designed and programmed by KREA

Bygdafelagi Bran  rnafiri
rnafjarar Rrarfelag
Vind sp/f, Vi Lkin 2, Runavk
Runavkar kommuna